Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1984-1989

Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1984-1989

Autor: Wojciech Połomski

ISBN: 978-83-206-1922-5

Wydanie: 1 / 2013
Format: 195x246 mm
Liczba stron: 348
Liczba ilustracji: 232
Oprawa: miękka

Polecam: 109

Opis

Bogato ilustrowana książka poświęcona pojazdom samochodowym i przyczepom Jelcz produkowanym w latach 1984–1989. Opisano samochody ciężarowe rodzin Jelcz 342, Jelcz 410, Jelcz 422, Jelcz 620, Jelcz 642, prototypowy samochód ciężarowy Jelcz S 662 o układzie napędowo-jezdnym 6×6, specjalistyczne samochody przeznaczone dla rolnictwa, samochody sportowe Jelcz S 442 PD 4×4 i Jelcz C 417 K Hungaroring, samochody pożarnicze Jelcz 010 GCBA 5/32, autobusy miejskie Jelcz PR 110, prototyp autobusu lokalnego Jelcz L 120, autobusy turystyczne i dalekobieżne Jelcz PR 110 i prototypowe T 120 oraz autobusy powstałe w wyniku współpracy polsko-węgierskiej. Opisano także kabiny kierowcy stosowane w omawianym okresie. Zamieszczono wiele archiwalnych, często dotychczas niepublikowanych fotografii.
Ukazały się: Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1952-1970, Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1971-1983


Książka ani w całości, ani we fragmentach nie może być skanowana, kserowana, powielana bądź rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych, w tym również nie może być umieszczana ani rozpowszechniana w postaci cyfrowej zarówno w Internecie, jak i w sieciach lokalnych bez pisemnej zgody posiadacza praw autorskich.

    Spis treści

    Od autora 8
    Rozwój zakładów jelczańskich w latach 1984–1989 11
    Rozwój samochodów ciężarowych w latach 1984–1989 26
    Samochody ciężarowe rodziny Jelcz 342 42
    Wiadomości wstępne 42
    Samochód skrzyniowy Jelcz S 342 42
    Samochód skrzyniowy Jelcz S 342/1 44
    Ciągnik siodłowy Jelcz C 342 46
    Samochody ciężarowe rodziny Jelcz 410 48
    Wiadomości wstępne 48
    Ciągnik siodłowy Jelcz C 417 D 50
    Ciągnik siodłowy Jelcz C 417 K 55
    Prototyp podwozia samochodowego Jelcz W 417 K 56
    Samochód skrzyniowy Jelcz S 416 D 58
    Podwozie samochodowe Jelcz P 416 D/K 62
    Samochód skrzyniowy Jelcz S 415 D/K 63
    Podwozie samochodowe Jelcz P 415 D 72
    Samochody ciężarowe rodziny Jelcz 422 75
    Wiadomości wstępne 75
    Podwozie samochodowe Jelcz P 422 77
    Prototyp podwozia samochodowego Jelcz W 422 K 78
    Prototyp ciągnika siodłowego Jelcz C 422 D 1986/1987 80
    Prototyp ciągnika siodłowego Jelcz C 422 D 1989/1990 83
    Prototyp ciągnika siodłowego Jelcz C 422 RHD 84
    Prototyp samochodu skrzyniowego Jelcz S 422 D 86
    Samochody ciężarowe rodziny Jelcz 620 89
    Wiadomości wstępne 89
    Ciągnik siodłowy Jelcz C 620 D 91
    Prototyp podwozia samochodowego Jelcz W 620 K 98
    Prototyp samochodu skrzyniowego Jelcz S 620 K, S 620 WW 101
    Samochody ciężarowe rodziny Jelcz 642 106
    Wiadomości wstępne 106
    Podwozie samochodowe Jelcz W 642 K 113
    Ciągnik siodłowy Jelcz C 642 122
    Podwozie samochodowe Jelcz P 642 128
    Prototyp samochodu skrzyniowego Jelcz S 642 D 129
    Samochody ciężarowe Jelcz o układzie napędowo-jezdnym 6×6 132
    Wiadomości wstępne 132
    Prototyp samochodu skrzyniowego Jelcz S 662 D 141
    Samochody dla rolnictwa 145
    Wiadomości wstępne 145
    Samochód chłodnia Jelcz P 415 Lamberet 147
    Zestaw do przewozu zwierząt typu ZR 400: Jelcz SR 415 D i przyczepa ZR 400 148
    Samochód skrzyniowy Jelcz S 416 Tico 149
    Samochody ciężarowe rodziny Jelcz 642 106
    Wiadomości wstępne 106
    Podwozie samochodowe Jelcz W 642 K 113
    Ciągnik siodłowy Jelcz C 642 122
    Podwozie samochodowe Jelcz P 642 128
    Prototyp samochodu skrzyniowego Jelcz S 642 D 129
    Samochody ciężarowe Jelcz o układzie napędowo-jezdnym 6×6 132
    Wiadomości wstępne 132
    Prototyp samochodu skrzyniowego Jelcz S 662 D 141
    Samochody dla rolnictwa 145
    Wiadomości wstępne 145
    Samochód chłodnia Jelcz P 415 Lamberet 147
    Zestaw do przewozu zwierząt typu ZR 400: Jelcz SR 415 D i przyczepa ZR 400 148
    Samochód skrzyniowy Jelcz S 416 Tico 149
    Zestaw do przewozu zwierząt: Jelcz SR 620 WW D z przyczepą ZR 400 151
    Samochód warsztatowy Jelcz 317 N-541 153
    Samochody sportowe 157
    Samochody skrzyniowe Jelcz S 442 PD 4×4 1986 157
    Samochody skrzyniowe Jelcz S 442 PD 4×4 1987 165
    Prototyp ciągnika siodłowego Jelcz C 417 K Hungaroring 1989 179
    Prototyp ciągnika siodłowego Jelcz C 417 K Hungaroring 1990 181
    Rozwój konstrukcji kabin kierowcy w latach 1984–1989 183
    Wiadomości wstępne 183
    Kabina kierowcy typu 138 191
    Kabina kierowcy typu 136 WW 196
    Kabina kierowcy typu 135 R 201
    Kabina kierowcy typu 136 PD 204
    Kabina kierowcy firmy Steyr 206
    Epilog 207
    Produkcja i rozwój samochodów pożarniczych Jelcz w latach 1984–1989 208
    Wiadomości wstępne 208
    Prototyp samochodu pożarniczego Jelcz 010 GCBA 5/32 1986–1988 211
    Samochód pożarniczy Jelcz 010 GCBA 5/32 1989/1990 215
    Rozwój konstrukcji autobusów miejskich w latach 1984–1989 219
    Wprowadzenie 219
    Prototyp autobusu miejskiego Jelcz PR 110 ze wzmocnioną konstrukcją nośną nadwozia 229
    Prototyp autobusu miejskiego Jelcz PR 110 R (ramowy) 232
    Prototyp autobusu miejskiego Jelcz PR 110 A (automat) 234
    Prototyp autobusu miejskiego Jelcz PR 110 M (4-drzwiowy) 236
    Autobusy przegubowe Jelcz M 171, M 181, M 161 238
    Prototyp autobusu miejskiego Jelcz PR 110 Diesel/CNG 249
    Rozwój konstrukcji autobusów lokalnych w latach 1984–1989 254
    Wprowadzenie 254
    Prototyp autobusu lokalnego Jelcz L 120 1988 258
    Rozwój konstrukcji autobusów dalekobieżnych i turystycznych w latach 1984–1989 261
    Wprowadzenie 261
    Prototyp autobusu turystycznego Jelcz PR 110 T 268
    Prototyp autobusu dalekobieżnego Jelcz PR 110 D (tzw. bezbelkowiec) 271
    Prototyp autobusu turystycznego Jelcz PR 110 T Webasto Klima 273
    Prototyp autobusu turystycznego Jelcz PR 110 T Thermo King 275
    Prototyp autobusu turystycznego Jelcz T 120 Webasto Klima 278
    Prototyp autobusu turystycznego Jelcz T 120 Komfort 281
    Produkcja autobusów w latach 1984–1989 285
    Wprowadzenie 285
    Autobus miejski Jelcz PR 110 M 288
    Autobus dalekobieżny Jelcz PR 110 D Standard (D Lux) 291
    Współpraca polsko-węgierska 300
    Wprowadzenie 300
    Prototyp polsko-węgierskiego autobusu miejskiego 315
    Prototyp autobusu miejskiego Jelcz M 110 319
    Autobus miejski Jelcz M 11 322
    Prototyp autobusu lokalnego Jelcz L 11.2 325
    Autobus lokalny Jelcz L 11.3 327
    Autobus lokalny Jelcz L 11.2 329
    Rozmowa z mgrem inż. Janem Dalgiewiczem, dyrektorem naczelnym JZS w latach 1977–1990 332
    Bibliografia 346

    O autorach / z książki




    Od autora

    Przed Państwem trzecia część publikacji traktującej o pojazdach marki Jelcz. Omówiony w niej blisko sześcioletni okres działalności kończy się w roku 1989. Roku przełomowym dla naszego kraju. Przemiany społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, które wówczas zaistniały spowodowały, iż wiele przedsiębiorstw branży motoryzacyjnej, w tym oczywiście JZS, zweryfikowało swoje pierwotne plany rozwojowe. Jest to więc publikacja opisująca konstrukcje samochodowe powstałe u schyłku Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
    Utworzone w marcu 1952 roku przedsiębiorstwo, w małej wiosce o nazwie Jelcz pod Wrocławiem, z upływem lat stało się jednym z największych przedsiębiorstw w Polsce, produkującym tabor najcięższy: wielkopojemne autobusy i samochody ciężarowe dużej ładowności. Trzecią dziedziną produkcji fabryki stały się samochody specjalistyczne: warsztaty naprawcze i samochody pożarnicze, których zakłady w Jelczu, przez wiele lat były największym producentem. Mijające lata sprawiły, że JZS rozrosły się do bardzo dużych rozmiarów, z własnym zapleczem szkoleniowym, transportowym, mieszkalnym, żywieniowym itp. Nade wszystko jednak potencjał tej fabryki stanowili wspaniali ludzie: inżynierowie, konstruktorzy, technolodzy i zwykli pracownicy, o których nie mówi się często, a którzy urzeczywistniali pracą własnych rąk projekty stworzone m.in. w Ośrodku Badawczo-Konstrukcyjnym JZS „Jelcz”. Przez wiele lat działalności przedsiębiorstwa, jego produkcja oraz rozwój były określane z jednej strony gospodarką centralnego planowania, z drugiej zaś ówczesnymi warunkami i możliwościami, które stwarzali kooperanci. Mimo tych ograniczeń starano się rozwijać konstrukcję produkowanych pojazdów. Głównie z tego powodu jelczańskie samochody ciężarowe dwukrotnie uczestniczyły w maratonie Paryż – Dakar. Także dwukrotnie samochody z Jelcza stawały na linii startu wyścigów rozgrywanych na węgierskim torze Hungaroring. To, czego nie udało się osiągnąć podczas wymienionych startów (ukończenia rajdów i zwycięstwa), jelczańskie załogi fabryczne osiągały wielokrotnie podczas ponad dziesięciu zorganizowanych edycji, rozgrywanego w kraju rajdu samochodów ciężarowych „Jelcz-Rally”. Organizowany od 1986 roku rajd był jedyną tego typu imprezą w krajach RWPG, gromadzącą z czasem na listach startowych znane międzynarodowe załogi.
    Opisując historię fabryki nie sposób jest nie wspomnieć o jej udziale w rozbudowie Oławy, Laskowic Oławskich i Jelcza. Warto także wspomnieć o znaczącym udziale „jelczan” w procesie miastotwórczym, dzięki któremu w 1987 roku Polska wzbogaciła się o kolejne miasto: Jelcz-Laskowice. Dziś, według wielu potocznie wyrażanych opinii, jest to „najtrwalszy produkt Jelczańskich Zakładów Samochodowych”.
    Przełom lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku objawił się w naszym kraju wieloma przemianami społeczno-gospodarczymi. Początek lat dziewięćdziesiątych na zawsze będzie się kojarzył jelczanom z pojęciami: restrukturyzacja, prywatyzacja, inwestor strategiczny oraz zwolnienia grupowe. Znacząco spadła wówczas produkcja, zamówienia, skurczył się rynek zbytu, do Polski masowo sprowadzano używane pojazdy z zagranicy, przyczyniając się tym samym do spadku zainteresowania potencjalnych klientów wyrobami rodzimego przemysłu motoryzacyjnego. Według wielu powtarzanych dziś opinii, największy rozwój pojazdów produkowanych w JZS miał miejsce w latach osiemdziesiątych XX wieku. Konstrukcje wówczas opracowane, szczególnie w drugiej połowie tego dziesięciolecia, z powodzeniem były wprowadzane do produkcji w początkach lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Były to już pojazdy konstrukcyjnie i jakościowo dostosowane do panujących wówczas realiów ekonomiczno-gospodarczych oraz wymagań indywidualnych użytkowników.
    Jelcz-Laskowice, luty 2013
    Wojciech Połomski



    Podziękowania
    Chciałbym serdecznie podziękować niżej wymienionym osobom za okazaną mi pomoc przy pracy nad niniejszą publikacją. Bez WASZEJ pomocy książka ta byłaby znacznie uboższa w informacje i materiał zdjęciowy.
    Jarosław Brach – „Ciężarówki i Autobusy”, Anne Carrière – Fondation Berliet, Jerzy Cyrulik, Grzegorz Chyła, Jan Dalgiewicz, Sławomir Drążkiewicz, Krzysztof Kalandyk, Jerzy Kamiński – „Gazeta Powiatowa – Wiadomości Oławskie”, Michał Kij, Jan Kornicki, Krzysztof Kobak, Jacek Kontecki, Jerzy Kossowski – „Automobilista”, Jan Kukuła, Janusz Kusch, Michał Kowalczyk, Cezary Krysiuk, Piotr Król, Jan Langiewicz, Zbigniew Lempaszak, Jarosław Leśniowski, Krzysztof Maczaj, Witold Marecki, Bartek Musiał, Konrad Nowak, Jarosław Ozdoba, Jolanta Pietrzyk, Jerzy Podlak, Kazimierz Putyra, Paweł Pronobis, Stanisław Radomański, Wilhelm Semaniszyn, Jacek Sobota, Jerzy Smyk, Piotr Stajszczyk, Łukasz Supel, Zygmunt Szczepanik, Arkadiusz Szczupak, Michał Szczupak, Ryszard Szymański, Marek Trzeciakowski, Krzysztof Wasilewski, Jacek Warczek, Stanisław Więcek, Janusz Witkowski, Łukasz Wolniewicz, Rafał Zajas, Wirtualne Muzeum Motoryzacji Instytutu Trans- portu Samochodowego, a także moim najbliższym za dużo, dużo … cierpliwości !!!
Liczba szt.

Cena: 68.00 zł

Produkt dostępny
Wysyłamy w ciągu 24h

Klienci, którzy kupili tę książkę interesowali się również

Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1971-1983
Wojciech Połomski
58.80 zł
Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1952-1970
Wojciech Połomski
42.00 zł
Samochody osobowe krajów socjalistycznych
Zdzisław Podbielski
63.00 zł
Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1966-1970
Andrzej Zieliński
52.50 zł
Autobusy z Sanoka
Marek Kuc
56.00 zł
Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1990-1994
Wojciech Połomski
75.00 zł

Książki autora

Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1952-1970
Wojciech Połomski
42.00 zł
Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1971-1983
Wojciech Połomski
58.80 zł
Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1984-1989
Wojciech Połomski
68.00 zł
Pojazdy samochodowe i przyczepy Jelcz 1990-1994
Wojciech Połomski
75.00 zł

Usługi wydawnicze